Home » Blog

We all know what the world needs and those who are chained in fear. Some don't have the light in sight to see and are astray.

We all have the wisdom to cure ourselves, but most of all to feel the permission to cry and heal and not be abandoned.

"Wat is goede hulpverlening..."

"Na ongeveer nu ruim 4 jaar bestaan van deze site en vele contacten, beaamt elke slachtoffer of overlevende met (complexe) PTSS dat men zich door de omgeving niet begrepen voelt. Velen voelen zich onbegrepen, eenzaam en soms geïsoleerd. Daarom ben ik ook een aantal geheime FaceBook groepen begonnen en de vrouwengroep heeft nu al meer 70 leden. Fijn. Maar de mannen hoor je niet zo. Het is jammer dat er nog maar 1 complexe PTSS supportgroep is in Nederland".

Neurogenesis hypocampus; het antwoord en de weg naar…..

Inleiding:

          Je zal je wellicht afvragen wat heeft deze titel van het stuk nou te maken met kindermishandeling en wat je hebt meegemaakt? Wel biologisch gezien is elke vorm van PTSS een stress probleem. Pijnlijke ervaringen die te maken hebben met angst, verdriet, wanhoop, schaamte, boosheid, machteloosheid en noem maar op. Dat maakt dat de hersenen in een soort overlevingsmodus gaan functioneren. Er volgt geen opluchting, bevrijding of rust na een gebeurtenis. Hierdoor raken overlevingsmechanismen in onze hersenen chronisch en dus langdurig in een stress-toestand. Zoals nu bekend zijn de meeste slachtoffers langdurig mishandeld en of misbruikt. Hierdoor probeert wellicht de hypocampus waar onze herinneringen zijn opgeslagen door het afsterven van zenuw-cellen de aanwezige stress te verminderen. Maar deze vermindering heeft zijn invloed op onze stemming en wijze van reageren en ook interpretatie van situaties. Weten hoe dit hersengebied kan herstellen is erg van belang om therapeutische interventies te ondersteunen en te beoordelen. Immers met een scan kun je snel vast stellen of er verbetering is opgetreden of juist niet.

 

           Het is bekend uit diverse meta-analyses - vergelijkende onderzoeken na effecten van diverse onderzoeken - dat kindermishandeling en dus ook PTSS leidt tot afname van zenuwcellen in hypocampale structuren. Maar wat velen niet weten dat er ook nieuwe zenuwcellen in de gebieden groeien en nieuwe verbindingen maken. Stress dood zenuwcellen doordat het chronisch is en er geen rust optreed of wel uitdoving van de prikkels. Hierdoor treed door conditionering het leren van angst en paniek. Dit leidt tot lagere cortisol-niveaus in rust en veel hogere bij situaties die het brein onbewust prikkelen in weer een angst-respons. Pavlov leerde ons dat de klassieke aangeleerde respons ook vergelijkbare responsen – maar mindere – in stimuli die er wat op leken en dus situaties.

 

Rode lijnen; wegen van serotonine

Door afsterven van zenuwcellen in hypocampale gebieden is er een afname in betere regulering van de HPA-as en dus vermindering van regulatie  van emoties en dus toename van depressieve gevoelens. Nu blijkt oxitocine onder invloed van serotonerge (serotonine) systemen via nucleus accumbus zijn invloed te hebben op de HPA-as, welke weer zijn invloed heeft op het ontwikkelen van nieuwe zenuwcellen in de hypocampus.

 

Juist het weer aangroeien van zenuwcellen in deze gebieden kan leiden tot afname van depressieve gevoelens en betere regulatie van de HPA-as. De crux is dat we het antwoord moeten vinden waarom juist in hypocampale structuren neurogenenis kan optreden en onder welke omstandigheden, dus welke genen en hoe deze expressie verloopt via epigenetica. Tevens weten we nu dat mRNA het mogelijk maakt dat er nieuwe zenuwverbindingen groeien, dat is duidelijk met radioactieve markers in het RNA. De weg en ontdekking van de omstandigheden, waarin ook met name epigenetica moet worden betrokken, waaronder neurogenesis kan optreden kan niet alleen helpen bij depressie, angst en (C)PTSS, maar ook de weg leiden naar herstel bij hersenschade.  Wat we nu weten is met name gezonde voeding met voldoende omega 3 en 6  vetzuren hier aan bijdragen, maar ook beweging en mindfulness.

 

Neurogenesis in hypocampus

 

Tot slot ik nodig een ieder uit om deze weg te bewandelen en de wetenschap op het spoor te zetten, welke zal leiden tot betere medicatie bij depressie, PTSS en zelfs hoop ik bij hersensterfte door ongelukken en andere oorzaken.

 

Slotwoord:

           Het is overduidelijk de vroegkinderlijke traumatisering en ook de ervaren emotionele band van het kind met ouders, zijn invloed heeft op een veilige band ervaren met emotionele belangrijke personen later in leven. Dit niet ontspannen kunnen ervaren leidt tot allerlei klachten en met name eenzaamheid, onbegrepen voelen en dus isolement. Onbehandeld leidt het in de meest erge vorm tot een gelukte suïcide. We weten nu hoe belangrijk dit herstellende band met anderen is. Maar nu ook hoe het qua hersenen en biologie werkt. Deze neurologische gevolgen zijn niet a-typisch - tijd om AI te gebruiken bij fMRI en PET onderzoek-  en ook niet een oorzaak. We moeten meer kijken hoe we met de huidige kennis deze onderontwikkelde hersenen weer wat kunnen herstellen. Zeker nu we ook meer inzien hoe plastisch de hersenen kunnen zijn, dat biedt hoop en laten we onze inzichten positief gebruiken en wijs. Verder wordt het hoog  tijd om "gewoon" te doen over verhalen van cliënten van misbruik, mannen hebben veelal de neiging om het te minimaliseren wat hun ware gevoelens en werkelijke gedachten betreft. Angst om met een ongelovige glimlach bejegend te worden.

 

            Toegegeven het zijn geen alledaagse ervaringen, het roept veel op aan emoties en gedachten bij de ander en juist dit maakt het zo moeilijk bespreekbaar. Niet alleen moeten we de drempel verlagen, maar het wordt ook hoog tijd dat hulpverleners hun gedachten, gevoelens m.b.t. het onderwerp kunnen uiten en toetsen aan de werkelijkheid die vaak helaas nog in de behandelkamer gemeden wordt. Maar helaas maken veel hulpverleners zelf de fout door het te cognitief te houden i.p.v. de ware gevoelens te laten uiten. Dat is veiliger voor de hulpverlener om zich te concentreren op feitelijke dingen, het voorkomt dat men zelf iets voelt of merkt en daardoor blijft de cliënt verstoken zijn ware gevoelens te uiten en te ervaren. Veel hulpverleners willen zelf eerst bevredigd worden als het gaat om geloof, waarheid en eigen gedachten. Men heeft dit in de opleiding niet meegekregen. Een groot onderschat probleem is de houding en werkwijze van de hulpverlener. Het grootste probleem rondom hulpverlening bij trauma's is de opstelling en werkwijze van de hulpverlener zelf en zolang men niet weet hoe of niets doorheeft blijft deze vorm van hulp echter achter lopen, ondanks alle publicaties en inzichten.

 

Hoe dan wel:

 

        Als hulpverlener doet u er goed aan en tactiek te volgen die gebruikt maakt van uw innerlijke sensor en waarneming van wat de cliënt u aan gevoelens wil zeggen en hoe dat niet gezegd wordt in de behandelkamer. Het komt neer op reflecteren en benoemen van de echte gevoelens. Immers veel slachtoffers gaan in hun hoofd zitten, rationaliseren en mijden de echte gevoelens. U moet dat niet verwijten of attacheren of confronteren, maar meer permissief en uitnodigend zijn of gewoon even zwijgen. U moet zich de details en de impact van het geheel wat leren afschermen. Als u nu begrijpt waar het om gaat is dat een vorm metalliseren van de gevoelens die niet geuit worden gaat. Reflecteren en benoemen c.q. omschrijven hoe het is is een zeer goede methode. Mocht u dit verwarrend vinden of niet helder, helaas misschien bent u dan meer geschikt voor andere problematiek.

 

Bron:  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2922342/

          https://www.nature.com/articles/s41598-019-50507-3

          https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4888816                                

          https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3004979/